I. PHẦN ĐỌC HIỂU (4.0 điểm)
Đọc văn bản và thực hiện các yêu cầu từ câu 1 đến câu 5. (Trình bày ngắn gọn)
LỄ BUỘC CHỈ CỔ TAY - PHONG TỤC ĐỘC ĐÁO CỦA NGƯỜI LÀO
Lễ buộc chỉ cổ tay (còn gọi là lễ Sou khoẳn) thường được người Lào tổ chức trong các dịp quan trọng, như: Bunpimay (Tết Lào), lễ cưới hỏi, ma chay, lễ tân gia… Lễ buộc chỉ tay của người Lào có nhiều ý nghĩa khác nhau, nếu được tổ chức vào dịp năm mới thì lễ buộc cổ chỉ tay để cầu may mắn cho bản thân và các thành viên trong gia đình; đối với đám cưới, lễ buộc chỉ cổ tay để chúc phúc cho cô dâu, chú rể; khi nhà có người ốm đau, gia đình tổ chức làm lễ để cầu sức khỏe cho người bị ốm; hay khi nhà có người mất thì họ hàng sẽ tổ chức lễ buộc chỉ cầu cho linh hồn được siêu thoát, con cháu được bình an...
Lễ buộc chỉ cổ tay gồm 2 phần chính là nghi thức cúng và nghi thức buộc chỉ. Theo phong tục, nghi lễ phải được tổ chức ở nơi trang trọng nhất trong nhà, cơ quan. Người chủ trì nghi lễ theo nguyên tắc là Mophon (thầy cúng), nhà sư, nhà sư đã hoàn tục hoặc các bậc cao niên có uy tín trong dòng tộc, dòng họ làm lễ buộc chỉ cổ tay. Để chuẩn bị mâm lễ cúng, quan trọng nhất là tháp chỉ, các sợi chỉ được buộc vào mâm cúng và đủ dài để người dự lễ có thể nắm được, xung quanh tháp chỉ có thể trang trí hoa, trên đỉnh có cắm một cây nến vàng; lễ vật cúng gồm trứng luộc, thịt lợn, nước, cơm nếp, bánh kẹo…
Chuẩn bị tiến hành lễ, tất cả những người tham dự sẽ ngồi xung quanh mâm cúng, khi tiến hành lễ, mỗi người tham dự sẽ dùng ngón cái của bàn tay trái kẹp một phần của sợi chỉ và truyền phần còn lại cho những người ngồi sau cứ thế kéo dài cho đến bao giờ hết sợi chỉ mới thôi. Ðến giờ lành, thầy cúng sẽ châm cây nến vàng trên đỉnh của mâm lễ và bắt đầu bài khấn, mọi người ngồi xung quanh mâm cúng, tay trái cầm sợi chỉ, tay phải chạm nhẹ vào mâm, những người ngồi xa, không với tới mâm thì vẫn chắp tay trái trước ngực, tay phải chạm nhẹ vào khuỷu tay của người ngồi phía trước để truyền lời nguyện của thầy cúng tới tất cả các thành viên. Khi cúng xong, thầy cúng cầm cuộn chỉ đã được chia thành nhiều đoạn buộc chỉ, đọc lời cầu phúc cho mọi người và phân phát cho người lớn, người cao tuổi để tiến hành buộc chỉ cổ tay cầu phúc, cầu an cho các con, cháu và khách tham dự lễ. Những người khác cũng lấy chỉ trên mâm cúng và buộc cho người khác để cầu phúc cho nhau. Theo quan niệm của người Lào, để những lời cầu chúc có hiệu nghiệm, người được buộc phải để sợi chỉ trên tay trong ít nhất ba ngày, không được tháo chỉ vì bất cứ lí do nào.
Lễ buộc chỉ cổ nhân dịp Bunpimay Lào
(Ảnh: Sabpanya Bilingual School)
Phong tục buộc chỉ cổ tay của người Lào không chỉ độc đáo, mà còn mang đậm bản sắc văn hóa tâm linh, khiến người được buộc chỉ cảm thấy bình an, hạnh phúc và phấn khởi hơn trong cuộc sống. Trải qua nhiều thập kỷ, người dân Lào vẫn giữ nguyên vẹn lễ buộc chỉ cổ tay vào các dịp đầu năm mới, cưới hỏi, ma chay... Ðây là lễ tục tâm linh mang đậm bản sắc dân tộc, vì thế cần được bảo tồn, giữ gìn trong thời kì hội nhập văn hóa như hiện nay.
(Nguyễn Cúc, Tạp chí Quân đội nhân dân, số 4, ngày 17/4/2021)
Câu 1. Xác định đề tài của văn bản.
Câu 2. Đối tượng thông tin được đề cập đến trong văn bản là gì?
Câu 3. Chỉ ra và nêu tác dụng của việc sử dụng phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ trong văn bản.
Câu 4. Anh/Chị hiểu như thế nào về câu văn Phong tục buộc chỉ cổ tay của người Lào không chỉ độc đáo, mà còn mang đậm bản sắc văn hóa tâm linh, khiến người được buộc chỉ cảm thấy bình an, hạnh phúc và phấn khởi hơn trong cuộc sống.?
Câu 5. Văn bản gợi cho em suy nghĩ gì về đối tượng thông tin?
Trong cuộc sống, mỗi người đều có những ước mơ, khát vọng riêng biệt. Tuy nhiên, ngoài những mong muốn cá nhân, mỗi chúng ta còn phải đối diện với kỳ vọng của gia đình, đặc biệt là trong thời điểm quan trọng như việc chọn ngành nghề, định hướng tương lai. Làm thế nào để dung hòa những mong muốn của bản thân và kỳ vọng của gia đình là một câu hỏi không dễ dàng và cần có sự suy nghĩ, cân nhắc kỹ lưỡng.
Đầu tiên, chúng ta cần hiểu rõ kỳ vọng của gia đình và mong muốn của bản thân. Gia đình luôn là người quan tâm và yêu thương chúng ta nhất, họ đặt ra kỳ vọng dựa trên những gì họ cho là tốt nhất cho con cái, thường là một công việc ổn định, có thu nhập cao, hoặc những thành công trong xã hội. Tuy nhiên, đôi khi những kỳ vọng này có thể không phù hợp với sở thích hay đam mê của chúng ta. Chính vì thế, bước đầu tiên là lắng nghe và hiểu rõ quan điểm của gia đình về tương lai của mình, nhưng cũng cần xác định rõ ràng những ước mơ và sở thích cá nhân.
Thứ hai, để dung hòa giữa mong muốn bản thân và kỳ vọng gia đình, cần phải có sự trao đổi thẳng thắn và cởi mở. Việc chia sẻ với gia đình về những đam mê, mục tiêu cá nhân là rất quan trọng. Điều này giúp gia đình hiểu rõ hơn về quyết định của chúng ta và những lý do đằng sau lựa chọn đó. Một cuộc trò chuyện thẳng thắn sẽ giúp giảm bớt sự lo lắng của gia đình khi thấy con cái đi theo con đường không phải lúc nào cũng an toàn. Đồng thời, chúng ta cũng cần lắng nghe và tôn trọng những lý lẽ của họ, vì đôi khi những kỳ vọng đó xuất phát từ tình yêu thương và sự lo lắng cho chúng ta.
Thứ ba, chúng ta cần tìm cách kết hợp những mong muốn cá nhân với kỳ vọng của gia đình một cách hợp lý. Đôi khi, không phải là phải lựa chọn giữa hai điều mà là làm thế nào để cả hai đều được thỏa mãn. Ví dụ, nếu bạn yêu thích nghệ thuật nhưng gia đình lại muốn bạn theo đuổi một ngành nghề ổn định, bạn có thể tìm cách kết hợp giữa đam mê và công việc thực tế. Bạn có thể theo học một ngành nghề ổn định, đồng thời duy trì việc theo đuổi nghệ thuật như một sở thích, hoặc thậm chí phát triển nghệ thuật như một nghề tay trái. Điều này không chỉ giúp bạn giữ vững đam mê mà còn đáp ứng được kỳ vọng của gia đình.
Cuối cùng, sự quyết đoán và kiên trì là yếu tố không thể thiếu. Sau khi đã cân nhắc kỹ lưỡng và có sự trao đổi thẳng thắn với gia đình, nếu bạn chắc chắn rằng con đường mình chọn là đúng đắn và có khả năng thành công, hãy kiên quyết theo đuổi mục tiêu của mình. Thành công không đến từ sự dễ dàng mà là từ sự kiên trì, nỗ lực không ngừng. Đồng thời, chúng ta cũng cần chứng minh cho gia đình thấy rằng sự lựa chọn của mình không phải là một quyết định bốc đồng mà là một con đường có sự chuẩn bị kỹ lưỡng và đầy trách nhiệm.
Tóm lại, để dung hòa mong muốn của bản thân và kỳ vọng của gia đình, chúng ta cần sự lắng nghe, thấu hiểu và trao đổi cởi mở. Mỗi quyết định trong cuộc sống đều cần phải cân nhắc kỹ lưỡng và có sự hợp lý. Bằng cách tìm ra điểm cân bằng giữa đam mê và kỳ vọng, chúng ta không chỉ có thể đạt được ước mơ của mình mà còn nhận được sự ủng hộ và đồng hành từ gia đình.