II. Viết

Câu 1:

Bài làm

Trong dòng chảy của thơ ca hiện đại, Trương Trọng Nghĩa đã góp một tiếng nói đầy trăn trở về những giá trị truyền thống đang dần phôi pha qua tác phẩm "Phía sau làng". Đoạn thơ là lời tự tình xót xa trước cảnh sắc và con người quê hương trong cơn lốc đô thị hóa. Mở đầu đoạn trích, tác giả khẳng định một tâm thế: "Tôi đi về phía tuổi thơ / Giẫm lên dấu chân". Đó không chỉ là chuyến hành trình vật lý mà là cuộc hành hương về miền ký ức. Tuy nhiên, hiện thực hiện ra đầy khắc nghiệt khi "đất không đủ cho sức trai cày ruộng", khiến những người bạn phải rời làng đi tha hương cầu thực. Nghệ thuật đối lập giữa cái "nhọc nhằn" của mồ hôi và cái "no" của bát cơm chưa thành hình đã khắc họa sâu sắc nỗi đau của làng quê nghèo. Không chỉ biến động về nhân sinh, vẻ đẹp văn hóa cũng dần biến mất: hình ảnh thiếu nữ không còn hát dân ca, mái tóc dài ngang lưng chỉ còn là hoài niệm. Hình ảnh so sánh, nhân hóa "nhà cửa chen chúc mọc" đối lập với "lũy tre ngày xưa" cho thấy sự ngột ngạt của quá trình đô thị hóa đã bóp nghẹt không gian xanh mát của làng quê. Cuối đoạn thơ, nỗi buồn như kết tinh thành thực thể: "Mang lên phố những nỗi buồn ruộng rẫy". Bằng giọng thơ trầm buồn, ngôn ngữ giản dị nhưng giàu sức gợi, Trương Trọng Nghĩa đã thể hiện một cái nhìn nhân văn và đầy trách nhiệm. Đoạn thơ không chỉ là niềm hoài cổ mà còn là hồi chuông cảnh báo về sự rạn nứt của các giá trị văn hóa làng quê trước ngưỡng cửa hiện đại, thể hiện tình yêu quê hương đau đáu của người cầm bút.

Câu 2:

Bài làm

Nếu thế kỷ XX là kỷ nguyên của những cỗ máy gầm vang thì thế kỷ XXI lại là đại dương của những dòng chảy kỹ thuật số lặng lẽ mà mãnh liệt. Trong đại dương ấy, mạng xã hội nổi lên như những "hòn đảo" kết nối kỳ diệu, biến thế giới rộng lớn thành một "ngôi làng toàn cầu". Tuy nhiên, đứng trước thực thể đầy biến ảo này, chúng ta cần một cái nhìn tỉnh táo để không lạc lối giữa những giá trị ảo thực đan xen.

Mạng xã hội, hiểu một cách đơn giản, là những nền tảng trực tuyến như Facebook, TikTok hay Instagram – nơi con người có thể tự do kết nối, chia sẻ và tương tác. Mạng xã hội giống như một "chiếc gương soi" khổng lồ của xã hội loài người, nơi mỗi cá nhân vừa là người xem, vừa là người trình diễn. Thực trạng hiện nay cho thấy MXH đã trở thành "hơi thở" của thời đại. Từ cụ già đến trẻ nhỏ, ai nấy đều sở hữu một "cuộc đời thứ hai" trên không gian số. Chúng ta dùng mạng để làm việc, giải trí và cả để định nghĩa bản thân mình qua những lượt tương tác.

Không thể phủ nhận, mạng xã hội là một cầu nối vạn năng. Nó xóa tan khoảng cách địa lý, giúp một người ở Việt Nam có thể trò chuyện với bạn bè ở tận nửa kia bán cầu chỉ trong tích tắc. Nó còn là một kho tàng tri thức khổng lồ, một thư viện mở. Dẫn chứng điển hình là các nền tảng như YouTube hay LinkedIn đã giúp hàng triệu sinh viên tiếp cận các khóa học miễn phí từ các đại học danh tiếng như Harvard hay Stanford.Hơn cả, mạng xã hội là nơi lan tỏa lòng nhân ái. Chúng ta vẫn chưa quên hình ảnh sức mạnh cộng đồng trên Facebook đã giúp lan tỏa chiến dịch "Thương về miền Trung" hay những lời kêu gọi hiến máu cứu người khẩn cấp, tạo nên những làn sóng tử tế cứu sống hàng ngàn sinh mạng trong cơn hoạn nạn.

Tuy nhiên, "ánh sáng" luôn đi kèm với "bóng tối". Mạng xã hội đôi khi giống như một "con quái vật" âm thầm, nó lặng lẽ nuốt chửng quỹ thời gian quý báu của chúng ta vào những vòng xoáy nội dung vô bổ.

Thế nhưng, khi quá chìm bắm vào thế giới ảo, con người dễ rơi vào trạng thái "sống ảo", mải mê chăm chút cho những khung hình lung linh mà quên mất việc tận hưởng mùi hương của cỏ cây. Sự hào nhoáng trên mạng đôi khi trở thành áp lực, khiến chúng ta tự ti về cuộc đời thực tại. Câu chuyện về những hội nhóm "toxic" (độc hại) hay trào lưu "body shaming" (miệt thị ngoại hình) tràn lan trên TikTok là minh chứng đau xót cho mặt trái này. Đó là chưa kể đến những "con dao găm" ẩn nấp dưới dạng ngôn từ độc hại. Dẫn chứng về cái chết thương tâm của một số nghệ sĩ tại Hàn Quốc hay những bạn trẻ chọn cách tiêu cực vì bị áp lực bởi những bình luận ác ý (cyberbullying) trên mạng là hồi chuông cảnh tỉnh sâu sắc về sự tàn khốc của thế giới ảo.

Để mạng xã hội thực sự là công cụ hữu ích, mỗi chúng ta cần xây dựng cho mình một "bộ lọc" thông thái. Hãy là người sử dụng mạng xã hội một cách chủ động: biết dừng lại đúng lúc, biết chọn lọc thông tin và biết bảo vệ quyền riêng tư của bản thân. Thay vì mải mê "lướt" màn hình vô định, hãy dùng nó để lan tỏa những điều tử tế, như cách mà dự án "Nuôi Em" đã tận dụng mạng xã hội để kết nối hàng ngàn mạnh thường quân giúp đỡ trẻ em vùng cao có những bữa cơm no.

Khép lại trang màn hình điện thoại, thế giới thực vẫn đang vận động với bao điều kỳ diệu. Mạng xã hội chỉ nên là phương tiện, không bao giờ nên là đích đến cuối cùng của hạnh phúc. Hãy sống sao để khi rời xa thế giới ảo, bạn vẫn có một cuộc đời thực rực rỡ và đầy giá trị.

I. Đọc hiểu

Câu 1: Thể thơ: Tự do.

Câu 2: Những tính từ miêu tả hạnh phúc: xanh, thơm, im lặng, dịu dàng, vô tư, đầy vơi.

Câu 3: Nội dung đoạn thơ: Hạnh phúc không phải là điều gì đó xa xôi hay hào nhoáng. Nó hiện hữu trong những điều nhỏ bé, giản đơn và bình dị như hương thơm của trái chín. Hạnh phúc ấy mang vẻ đẹp của sự tĩnh lặng, ngọt ngào và cần sự cảm nhận tinh tế từ tâm hồn.

Câu 4:

⁃ Biện pháp tu từ so sánh trong câu thơ trên : “Hạnh phúc” được so sánh với “sông”

⁃ Tác dụng của biện pháp tu từ so sánh

+ Cụ thể hóa khái niệm trừu tượng "hạnh phúc" trở nên sinh động, có hình khối, nhịp điệu như dòng chảy của con sông, tăng sức gợi hình gợi cảm cho sự diễn đạt.

+ Nhấn mạnh vẻ đẹp của hạnh phúc là sự bao dung, tự tại, luôn vận động và dâng hiến một cách vô điều kiện

+ Thể hiện thái độ sống an nhiên, không vụ lợi, trân trọng quy luật tự nhiên của cuộc đời.

Câu 5: Quan niệm về hạnh phúc của tác giả:

Tác giả có một quan niệm nhân sinh tiến bộ và giàu chất thơ. Hạnh phúc không nằm ở vật chất mà nằm ở trạng thái tâm hồn. Đó là sự giao hòa giữa con người và thiên nhiên, là thái độ sống cống hiến thầm lặng nhưng bền bỉ. Qua đó, nhắn nhủ chúng ta hãy biết trân trọng những giá trị giản đơn quanh mình.